و اساساً بحث ما در حقّ واقعى است و اين سخن در معاملهء بازارى است . البتّه اين بحث مخصوص كارخانه و ماشين نيست ، در ابزار معمولى چون بيل و كلنگ و دوچرخهء پايى و دهها چيزهاى مشابه اينها نيز جريان دارد اگر اين وسايل از كسى و نيروى كار از ديگرى است روى ديد عادلانه چه مقدار بهره به اين وسايل تعلّق دارد و چه مقدار به نيروى كارگر ؟ 8 - مقدار زمان مصرف شده براى كار نيز براى تعيين نرخ اشياء مورد توجه است ، و به همين تناسب ، كارهاى دستى ظريف بهاء بيشترى دارد ليكن براى تشخيص بهرهء اختصاصى كارگر و كارخانه روشن نيست و تازه بايد ديد بهرهء مربوط به واحد زمان ( مثلًا ساعت ) بر چه اساسى استوار مىشود . در بسيارى از نظرات اقتصادى ميان كار ساده و كار ظريف فرق گزارده‌اند ليكن روشن نمىكنند كه چرا ؟ به خاطر زمان بيشترى است كه در كار ظريف لازم است يا براى فشارى است كه از دقّت در كار ظريف بر اعصاب شخص وارد مىشود ؟ 9 - در معاملات بازار عقلاء ميزان بهاء اجناس روى قانون تقاضا و عرضه است . « 1 »

--> ( 1 ) - منظور از عقلاء همين مردم بازارهاى معاملات آزاد مىباشد منظور ما